Startpagina.
Reisverslagen.
Het schip.
Wie zijn wij.
Het plan!.
Contact.
Verslag 49  San Blas 3

Panamarina > 6 juni 2010
Ons bezoek aan Nederland was dubbel dit keer. Heerlijk, heerlijk, heerlijk, om iedereen weer te zien, te voelen en te horen en tegelijkertijd frustrerend door het gebrek aan tijd dat ik ervaar. Teveel dat moet terwijl ik het anders in zou willen vullen. Teveel kilometers ondanks ons kleine kikkerlandje. De tijd vliegt, ik word ingehaald door Sarah. Slingers op de kade, een fantastische combinatie van zoveel lieve mensen. Dankbaar voor de liefde en vriendschap, gefrustreerd over het gebrek aan tijd waardoor ik sommige mensen helemaal niet heb kunnen zien en anderen gewoon te weinig en te kort!
Rene en Jules brengen ons naar Schiphol, Onze bagage is te zwaar en moet lichter, gesteggel en gedoe maar dan mogen we door. De laatste rij is de onze, we kijken film en ik schrijf kaarten. Op de kade had ik er de rust niet voor.

Panama ligt tussen de cumulus nimbussen verstopt en als we het luchthavengebouw uitkomen is een stortbui net leeg geregend. De warme vochtigheid slaat als een klamme deken op ons neer. De taxichauffeur die ons komt ophalen maakt zich kenbaar met een geschreven bordje Witte Raaf en voor we het weten zijn we op weg.
Onderweg spoelen we een paar keer bijna van de weg weg, zoveel water valt er maar onze chauffeur weet er goed weg mee en brengt ons veilig tot op het steiger waar het speciaal voor ons even droog wordt zodat we onze bagage droog aan boord krijgen.   

Witte Raaf ligt er prima bij. Het beetje schimmel op de wanden zo hier en daar  laat zich simpel wegpoetsen en de koelkast is blij met de nieuwe voorraad kaas. Ondanks dat het restaurant hier uitstekend is, willen we zo snel mogelijk weg om verlost te zijn van de sietra’s, kleine zwarte mugjes die niet alleen gemeen steken maar ook ontzettend vervelende, lang jeukende bulten achterlaten.  Het ernaast liggende Linton baai heeft hier gelukkig veel minder last van.

Sarah de zwarte labrador van Ria en Waldy die tijdens hun bezoek aan NL heeft gelogeerd bij twee Amerikaanse dames hier in de baai lijkt jaren ouder en heeft heel veel moeite met lopen. Aangezien de dierenarts vanuit hier beter te bereiken is, besluiten we hier te blijven. Saar’s foto’s van haar botgestel zien er niet goed uit maar volgens de dokter zal ze met nieuwe medicijnen beslist opknappen al kan dat wel even duren.
Een kwestie van tijd en dus geen verdere reden dus om hier te blijven, de West Lemmon Cays roepen; “voetbal, voetbal, voetbal”!

Linton Bay > West Lemon Cays – 13 juni 2010
Alberto, de slimme Kuna, heeft zoals beloofd een enorm breedbeeldscherm  laten aanrukken dat is opgehangen boven ‘de bar’. Met een erbij gekocht kastje krijgen ze via de satelliet alle wedstrijden in beeld.
Daar zitten we dan, te kijken naar ‘onze’ jongens met in de hand een ijskoud biertje of een hete kop koffie (afhankelijk van het tijdstip van spelen), op een tropisch eiland in Kuna Yala waar de tijd verkozen stil staat, onder een rieten overkapping met onze voeten in het zand. Naast ons ruisen de palmbomen en op nog geen tien meter afstand knabbelt het azuurblauwe water aan het witte zandstrand. Hoe riant kun je het hebben? Of is het idioot?
Als door een elektrische storing de satellietverbinding er mee stop op het moment dat
‘wij’ moeten spelen biedt de wereldomroep uitkomst die de wedstrijd rechtstreeks op de radio uitzend. Best wel weer eens leuk om voetbal vanuit de kuip via de radio te volgen al weten we niet hoe snel we terug naar het eiland moeten tuffen als we horen dat de tv het weer doet.

Tot onze verbazing leeft het voetbal ook hier in Kuna Yala. Alle wedstrijden worden gevolgd en de Kuna’s zijn voor de Spaanstalige club en bij voorkeur voor een Zuid Amerikaans land en juichen dus voor de ‘andere’ kant. Hilariteit alom! Het is trouwens sowieso leuk om met een brede variëteit aan nationaliteiten te kijken.   
We mogen hier duidelijk niet weg want iedere keer als we dreigen met de opmerking, als ze vandaag verliezen gaan we morgen naar,…………….. winnen ze en zijn we opeens weer een ronde verder.

West Lemon Cays - 18 Juni 2010
Ondanks de belofte van de dierenarts dat Sarah met behulp van de medicijnen zou moeten opknappen blijft echt herstel uit. Ze loopt en beweegt met tegenzin en ligt het liefst ergens op een van haar eigen plekjes aan boord. Waldy ontdekt een verdikking in een van haar poten en vermoed een infectie. Na telefonisch overleg met een
dierenarts in Nederland wordt besloten tot antibiotica die wij gelukkig aan boord hebben.
Het heeft niet mogen baten, Sarah is overleden. Ze is er stilletjes tussenuit gepiept.

Wat nu? Jan en ik informeren bij Yogi die bij de Kuna familie informeert of we Sarah op het eiland mogen begraven. Geen probleem horen we dus graven we op het uiteinde met prachtig uitzicht over de Caribische zee een forse kuil.  Afscheid nemen van je
maatje en huisgenoot waarmee je 13 jaar alles hebt gedeeld is moeilijk. Met een mooi stuk drijfhout en haar naam in schelpen in het zand markeren we haar graf. Dag Saartje.

20 juni 2010
Ondertussen zijn we al weer een maand terug aan boord en we hebben ons nog steeds niet aangemeld bij de officiële instanties.
Ria en ik brengen een bezoek aan Porvenir met BB. Ruim drie kwartier varen voor die kleine streepling maar hij doet het prima. Naast de nodige voorraad malboro’s die ze alleen hier verkopen, betaal ik tegen de gewoonte in, de maandelijkse kuna tax. $20 dollar voor Witte Raaf en $4 voor ons tweetjes. Totnogtoe was het betreffende kantoortje iedere keer als we hier kwamen dicht maar nu ze open zijn moet het er maar eens van komen. Alsof ik het onbewust heb aangevoeld komen de heren van het congresso het daaropvolgende weekend de geankerde schepen controleren op betaling. Tot Jan’s verbazing varen ze ons voorbij, hihi.

Zodra de Spanjaarden tot genoegen van de Kuna’s met hun overmacht, oranje van de groene mat vegen wordt het tijd voor actie. Voor Talagoa althans want die hebben haast en moeten voordat ze in september naar Nederland vliegen voor het huwelijk van hun dochter, nog naar Cartagena. Wij moeten ook nog naar Cartagena - iedere drie maanden moeten buitenlanders Panama uit - maar we hebben minder haast waarbij iedere dag onduidelijker wordt waarom we eigenlijk naar Cartagena zouden moeten, zeker als de immigratieregels opeens verruimt worden naar zes maanden. In eerste instantie zouden we er onder andere naar toe varen om verf te kopen maar Waldy is bereidt deze voor ons mee te brengen en het werk dat we daar van plan waren te doen, kunnen we ook hier doen met als groot voordeel dat we hier als we het warm hebben over boord kunnen springen terwijl dat in de baai van Cartagena gelijk staat aan zelfmoord.

De ankerkluis, dit is de ruimte waar de ankerketting in huist als het anker omhoog is, moet helemaal ontmantelt worden en daarna serieus ontroest. Het ontmantelen doet Jan zelf, wat inhoud dat alle latjes die ter bescherming tegen de ankerketting, tegen de zijkanten zijn bevestigd, moeten worden losgeschroefd en de gasbuns, een soort kastachtige stellage waar de gasflessen in staan, moet helemaal uit elkaar.

Met opgetrokken knietjes in een te kleine ruimte is zeker voor de versleten soort beslist niet fijn dus we zijn als een kind zo blij als we Justino, een op schepen klussende Kuna, kunnen strikken voor het ontroesten van het geheel.
Met een zeiltje gespannen boven zijn hoofd tegen zon en regen is hij nauwelijks uit de kluis te krijgen. Voor een kop koffie neemt hij 5 minuten en voor de lunch maximaal dertig.
Justino heeft aangegeven graag met de kost mee te eten dus serveren we bruin meergranen brood met verschillende soorten beleg waaronder Hollandse kaas, pindakaas, jam, en hagelslag. De eerste dag stond er ook gerookte vis op het menu maar dat was veel te gewoon voor hem, vis eet hij iedere dag.

Een broodmaaltijd zoals wij hem kennen is daarentegen geen dagelijkse kost  voor Kuna’s en Justino volgt Jan’s handelingen nauwlettend. Brood, boter, kaas, een plak tomaat en een beetje zout. Bij de volgende boterham ontwikkelt hij spontaan eigen initiatief. Er komt pindakaas op de kaas met daarop hagelslag. Gelukkig mag de plak tomaat ernaast.
Hij geniet hoor- en zichtbaar en kan er niet over uit hoe lekker hij het bruine brood vindt. Ook zijn aangenomen zoon die de volgende dag meekomt om te helpen, maakt in navolging, prachtige taartjes. Leuk dat ‘land’s wijs, land’s eer’ ook door anderen gewaardeerd kan worden.
Na twee dagen hameren is Justina van kop tot teen roestbruin gekleurd en de ankerkluis, roestvrij! Yes!
Nu eerst een gedegen antiroest behandeling en dan moeten er de nodige lagen verf op en daar zit hem de bottelnek want we hebben niet genoeg verf meer. Ria en Waldy van Talagoa die voor ons nieuwe verf meenemen komen waarschijnlijk volgende week terug uit Cartagena dus tot die tijd kunnen we niets doen.

8-augustus 2010
Vakantie dus en hoog tijd om een bezoek te brengen aan de naast Dog island geankerde  Vreeland.
Met BB wel te verstaan want dat is onze auto, fiets, scooter en bromfiets ineen. Al kibbelend over de juiste route manoeuvreren we tussen de scherpe riffen door en komen heelhuids aan.
Tijdens een meer dan overheerlijke lunch bestaand uit op de bbq gegrilde kreeftjes in knoflookboter met de nodigde vochtige versnaperingen, blijken Wiebe en Patricia ons wel aan het werk te kunnen houden want ze hebben nog wel een half blik ongebruikte verf van onbestemde kleur staan dus als de kleur niet uitmaakt,………
Niets vakantie dus, gewoon doorwerken net als ieder ander al is de werkomgeving en het klimaat dan misschien niet helemaal standaard. Als het te warm wordt vallen we gewoon overboord en bloot schilderen scheelt een hoop vlekken en wasgoed.

Maar eerst genieten Patries en ik tijdens een snorkeltochtje
rondom het wrak bij Dog Island van een prachtige variatie
van koralen, sponzen, vissen, anemonen, en ander fraai gespuis.

Frustrerend! De klus is geklaard, de ankerkluis is om te zoenen zo mooi en,………… er is net zoals van zoveel van onze klussen, niets van te zien! Zo ook de ophaalbare kiel die na vertrek Curaçao eindelijk weer functioneel is gemaakt met hulp van Paul die verstand heeft van hydrauliek.

Ria en Waldy komen op weg naar Shelter Bay in Colon waar ze Talagoa in de marina achterlaten tijdens hun bezoek aan NL voor de bruiloft van hun dochter, nog even langs bij de West Lemons. Naast de uitwisseling van meegebrachte zaken uit Cartagena waaronder de verf en een heerlijke verse voorraad vlees voor ons vriesvakje waar de bodem van in zicht kwam, genieten we nog een paar dagen van elkaars gezelschap voordat ze verder moeten. Zodra zij vertrekken richting Colon besluiten wij ook te verkassen want sinds onze aankomst hier in juni zijn we op een weekje in Porvenir nog niet van onze plek geweest.  

West Lemons > East Holandes Cays – 16 augustus 2010
We zeilen op ons gemakje naar de Holandes Cays waar we verpleegsterhaaien hopen te zien. Nu we hier liggen en er in de wijde omtrek geen mogelijkheid bestaat om sigaretten te kopen besluiten we na enkele heftige discussies te stoppen met roken. Allebei tegelijk, Jan met behulp van nicotine kauwgum en ik cold turkey met als afleiding de onvoorstelbaar mooie snorkelmogelijkheden direct om de Raaf.  

We hebben het zwaar. Zwaarder dan verwacht en het feit dat we in the middle of nowhere liggen is voor onze medezeilers misschien wel sociaal maar biedt ons geen ander dan elkaar. Snorkelen biedt gelukkig afleiding en
afgezien van het feit dat Wiebe en Patricia na drie dagen onze buren niet meer willen zijn en een paar mijl verderop gaan liggen, verkennen we gezamenlijk veelvuldig prachtige koralen met de meest uiteenlopende vissen.
Zo ook de meer dan sierlijke lionfisch die hier niet hoort. Deze pracht aan gestreepte vinnen hoort thuis in de wateren rond China en Japan en is in de Golf van Mexico terecht gekomen door een onwetende Amerikaan die zijn aquarium stelletje niet meer wilde hebben Ondertussen is er een internationaal alarm uitgezet omdat deze zich razendsnel voortplantende soort zich voedt met alle
soorten rifvissen die hier voorradig zijn zonder een natuurlijke vijand te hebben in dit gebied. Dit resulteert erin dat ze de riffen leeg vreten waardoor de koralen geen onderhoudt meer krijgen en langzaam afsterven.
Om dit te voorkomen wordt iedereen die ze signaleert verzocht, aantal en positie te melden op een speciaal hier-voor ingestelde website en waar mogelijk ze dood te maken al is dit niet zonder risico omdat ze giftige stekels hebben.
Jan heeft zijn harpoengeweer bij zich en weet hem dit keer – we hebben er al verschillende gezien maar die waren steeds te snel weg - direct door het hart te schieten.  Gelukkig een snelle dood maar hoe krijg je die stekelvracht daarna zonder handschoenen van je speer?

Stefan van Sawady en Dave van Anasu, een Duitse en een Ierse solo zeiler zijn na lange tijd West Lemons eindelijk ook weer eens onderweg en ankeren in de buurt. Stefan weet een mooie plek waar vaak verpleegsterhaaien zijn en in gezelschap van Patricia en de twee boys gaan we op pad.
Het is een hele toer om er te komen maar beslist de moeite waard. Overal zijn diepe geulen
en grotten tussen de tot het wateroppervlak reikende koralen. De jongens duiken en zwemmen lange stukken door diepe gangen waarbij ze de haaien in beweging brengen. Prachtig zoals ze een beetje geagiteerd onder ons door zwemmen op zoek naar een ongestoorde slaapplek.  Arme Jan krijgt zo ongeveer een hartstilstand als een net weggevluchte haai omdraait en recht op hem afkomt. Gelukkig duikt deze onder hem door en verdwijnt in een achter hem liggende grot.

Onze lontjes zijn ook na een aantal dagen rookvrij nog steeds erg kort, met name naar elkaar. Gelukkig biedt de aanwezigheid van de anderen soms even de broodnodige afleiding maar we moeten zo langzamerhand plannen gaan maken om verder te gaan want we hebben Ria en Waldy beloofd dat
we bij hun terugkomst aan boord voor boodschappen zullen zorgen.
Vreeland komt ons over een week of wat achterna want Wiebe en Patricia hebben dezelfde plannen als wij, de jongens zien we daarentegen zeker de komende twee jaar niet. We vieren dit afscheid aan boord van Sawady met een heerlijk door hun persoonlijk bereid maaltje zwaardvis.

East halondes Cays > West Lemon Cays – 30 augustus 2010
Kruisend naar Porvenir zijn we drie uur later nog niet echt opgeschoten en we houden het bij de West Lemon Cays voor gezien. Voor de zekerheid nog drie jerrycans diesel getankt en afscheid genomen van deze en gene. Als alles volgens plan gaat komen we hier de eerste twee jaar niet meer terug.

Porvenir > Linton Bay – 2 september 2010
De hele nacht hebben we liggen schommelen en de wind giert door het wand. Vierentwintig knopen blijkt als we
de apparatuur inschakelen. Aflandige wind dus het lijkt erger dan het is.  Gisteren hebben we na een kort tochtje vanuit de West Lemons hier de Zarpe gehaald voor de rit naar Colon en op verzoek heeft Ismael, de port captain onze cruising permit verlengd tot het al betaalde jaar. Daarna voor een laatste keer eten bij Ottie en nu verlaten we dus na ruim zeven maanden deze eilandengroep.
San Blas, voor ons, te mooi voor woorden met een unieke cultuur die in de korte tijdspanne die we hier zijn geweest al verandert is en op den duur onder invloed van de morderne media, ondanks de enorme inzet van de oudere Kuna’s niet te handhaven zal zijn. We zijn beiden blij dat we het nu hebben mogen zien en ervaren.

De regen stopt zodra we onder zeil zijn en als we ons bij het radionet afmelden schijnt de zon. Met windkracht 4 tot 5 hebben we er flink de sokken in totdat rond 12.00 uur de wind volledig wegvalt. Spiegelt water waar we maar kijken. Na een half uurtje hopen en dobberen gaat de motor aan die gelukkig na een uurtje weer uit
mag.Op de hoek bij Isla Grande krijgen we weer ruim twintig knopen gepresenteerd en rond half vijf laten we ons anker zakken in de baai van Linton.  
Linton Bay
Tijdens het zeilen gisteren ontdekten we een scheur in de fok en een slijtagevlak in het grootzeil. Aangezien er een zeilmaker is in Panamarina halen we de fok omlaag. Met het grootzeil wachten we even tot we zeker zijn dat hij tijd heeft. Sinds juni eindelijk weer eens een wasmachine is een ware luxe. Zelfs al wast hij
met koud water, ik heb toch het idee dat het schoner wordt. Hoezen van banken en kussens, alles gaat erin en dankzij het zonnetje hoeft niet alles in de droger.
Alain komt kijken en besluit dat hij het kan repareren. Met vereende krachten halen we het zeil omlaag en Jan krijgt Alain met zeil nog net voordat de bui losbarst aan de wal. BB brengt een verzopen katje terug aan boord.
Twee dagen wassen, zeilen omlaag, zeilen omhoog en ondertussen lekker eten aan de wal. We missen beiden ons sigaretje.

Linton > Porto Bello – 5 september 2010
Als we wakker worden is het windstil. Handig om het grootzeil te hijsen maar niet om ergens al zeilend te komen.  Nadat we alles vaarklaar hebben gaan we om 11.30 ankerop. Achter ons kleurt de lucht donkergrijs. Een dikke donkere bui komt ons achterop en stuwt ons met zijn wind vooruit. De kunst is om in de buurt van de bui te blijven want daar is wind. Onderweg worden we getrakteerd op een prachtige dikke yellow fin/tail tonijn en om 15.30 uur laten ons anker zakken in de baai van Porto Bello. Geheel onverwacht toch alles gezeild.

Porto Bello > Colon – 6 september 2010
Voor we hier vertrekken moeten we toch even aan de wal want deze baai met zijn fortificaties die in 1502 door Columbus werd ontdekt, is opgenomen in verschillende geschiedenisboekjes. Vanuit hier brachten de Spanjaarden het in Zuid Amerika gederfde goud met hun schepen terug naar het moederland. Terwijl we door het dorp wandelen werpt de zon een vriendelijk licht op oude vergane glorie. Wat anderen ons hebben beschreven als vies en armoedig komt op ons over als eenvoudig maar vriendelijk. Wat een zonnetje en een vriendelijke glimlach van een inwoner al niet kan doen.
In de Kathedraal worden we geïnformeerd over the Black Christ of Portobello, de viering die jaarlijks wordt gehouden op eenentwintig oktober trekt duizenden pelgrims van over de hele wereld hier naar toe.  Het beeld
van de zwarte Christus, dat nu daar te bezichtigen is, zal tijdens deze viering door het dorp worden gedragen volgens het principe twee stappen voorwaarts eentje terug. .

Om 10.00 zijn we terug aan boord en om 10.30 uur zeilen we de baai uit. Op een half uurtje na kunnen we alles zeilen tot aan de ingang van de baai van Colon. Rondom ons liggen grote tankers en containerschepen voor anker. Wachten ze op vracht of op de afhandeling door het kanaal? In verslag 50 meer daarover.